Dịch vụ đo rung công trình theo QCVN 27:2025/BNNMT tại Bốn IBST

Rung động từ ép cọc, phá dỡ, máy móc, phương tiện giao thông hoặc hoạt động sản xuất có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực xung quanh công trình. Khi cần xác định mức độ rung bằng số liệu cụ thể, đo rung công trình là bước cần thiết để kiểm tra hiện trạng và đối chiếu với giới hạn cho phép. Bốn IBST  thực hiện khảo sát, bố trí điểm đo, ghi nhận dữ liệu rung và lập báo cáo theo yêu cầu thực tế của từng dự án, hỗ trợ chủ đầu tư và nhà thầu có cơ sở kỹ thuật rõ ràng để theo dõi, kiểm soát và xử lý các vấn đề liên quan đến rung động.

Khi nào cần đo rung công trình?

Không phải mọi công trình đều cần triển khai đo rung giống nhau. Nhu cầu thường xuất hiện khi hoạt động thi công hoặc vận hành tạo rung có khả năng ảnh hưởng đến nhà ở, công trình và khu vực lân cận.

Một số trường hợp thường cần thực hiện đo độ rung công trình gồm:

• Thi công ép cọc, đóng cọc hoặc khoan cọc: Đây là các hoạt động có thể tạo rung truyền qua nền đất sang những công trình nằm gần khu vực thi công.
• Phá dỡ và cải tạo công trình: Máy đục, máy phá bê tông và thiết bị cơ giới thường tạo ra rung liên tục hoặc rung xung trong quá trình làm việc.
• Thi công tầng hầm, đào đất và xử lý nền: Những công việc sử dụng máy móc công suất lớn cần kiểm soát mức rung tại các khu vực nhạy cảm xung quanh.
• Nhà máy có thiết bị tạo rung: Máy ép, máy dập, máy nghiền, động cơ và dây chuyền sản xuất có thể truyền rung xuống nền và sang các khu vực lân cận.
• Nhà dân hoặc công trình lân cận phản ánh rung: Việc đo giúp chuyển đánh giá từ cảm nhận chủ quan sang dữ liệu thực tế tại thời điểm khảo sát.

Ngoài ra, đo rung còn được thực hiện khi chủ đầu tư cần hồ sơ theo dõi môi trường, kiểm soát tác động trong quá trình thi công hoặc cần số liệu trước khi điều chỉnh biện pháp thi công.

Các hạng mục đo rung công trình Bốn IBST thực hiện

Tùy nguồn phát sinh rung và mục đích khảo sát, Bốn IBST lựa chọn vị trí, thời điểm và phương án đo phù hợp. Việc xác định đúng hạng mục ngay từ đầu giúp hạn chế đo thiếu điểm hoặc thu thập dữ liệu không đại diện.

Hạng mục thực hiện	Phạm vi khảo sát
Đo rung do thi công xây dựng	Ép cọc, đóng cọc, khoan, đào đất, phá dỡ, đục bê tông và thiết bị thi công
Đo rung tại nhà và công trình lân cận	Kiểm tra mức rung truyền đến nhà dân, chung cư, văn phòng, trường học và công trình xung quanh
Đo rung máy móc, nhà xưởng	Máy ép, máy dập, máy nghiền, động cơ, dây chuyền và các nguồn rung trong hoạt động sản xuất
Đo rung do giao thông	Rung từ ô tô tải, đường sắt, phương tiện vận tải hoặc tuyến giao thông gần công trình
Đo mức rung nền	Ghi nhận độ rung khi nguồn cần đánh giá chưa hoạt động để làm cơ sở xử lý kết quả
Theo dõi rung theo nhiều thời điểm	Thực hiện nhiều lượt đo để kiểm tra sự thay đổi trong quá trình thi công hoặc vận hành

Với công trình có nhiều nguồn rung, phương án khảo sát có thể bố trí nhiều điểm và nhiều thời điểm đo. Bốn IBST căn cứ hiện trạng thực tế để xác định khối lượng cần thiết thay vì áp dụng cố định một phương án cho mọi công trình.

Xem thêm : Dịch vụ quan trắc kết cấu công trình

Quy trình đo rung công trình tại Bốn IBST

Quy trình đo rung công trình cần kiểm soát từ bước lựa chọn vị trí đến thời gian ghi nhận dữ liệu. Điểm đo không phù hợp hoặc thời gian quá ngắn có thể khiến kết quả không phản ánh đúng nguồn rung cần đánh giá.

Bước 1: Tiếp nhận thông tin và xác định mục đích đo

Trước khi ra hiện trường, Bốn IBST tiếp nhận các thông tin liên quan đến nguồn gây rung và khu vực cần đánh giá.

Các dữ liệu cần làm rõ gồm:

• Loại công trình và địa điểm khảo sát.
• Nguồn gây rung cần kiểm tra.
• Thời gian nguồn rung hoạt động.
• Khu vực hoặc công trình đang chịu ảnh hưởng.
• Mục đích sử dụng kết quả đo.

Ví dụ, phương án đo rung do ép cọc tại khu dân cư sẽ khác với phương án khảo sát một dây chuyền máy trong khu sản xuất.

Bước 2: Khảo sát và bố trí vị trí đo

Điểm đo được lựa chọn tại khu vực có khả năng chịu ảnh hưởng và phải đại diện cho tình trạng rung thực tế.

Theo QCVN 27:2025/BNNMT, vị trí đo nằm bên trong ranh giới khu vực bị ảnh hưởng. Khi đánh giá ảnh hưởng tại nơi có người sinh sống hoặc hoạt động, điểm đo có thể đặt trên sân, nền nhà, sàn, tường, mặt đường hoặc bề mặt cứng phù hợp.

Kỹ thuật viên đồng thời kiểm tra nguồn rung xung quanh để hạn chế dữ liệu bị ảnh hưởng bởi các tác động không thuộc đối tượng cần khảo sát.

Bước 3: Lắp đặt thiết bị và tiến hành đo

Thiết bị được bố trí chắc chắn tại điểm đã xác định. Quá trình đo cần ghi nhận đúng thời điểm nguồn rung đang hoạt động để dữ liệu phản ánh điều kiện thực tế.

QCVN 27:2025/BNNMT yêu cầu rung động được đo đồng thời theo 3 phương vuông góc. Phương có mức rung lớn nhất được sử dụng để đánh giá kết quả.

Thời gian đo cũng cần đủ dài để dữ liệu có tính đại diện. Theo quy chuẩn hiện hành, mức rung phải được đo liên tục và thời gian thực hiện tối thiểu 15 phút. Với rung xung, nếu sau 15 phút chưa ghi nhận đủ 10 giá trị thì phải tiếp tục đo đến khi đủ số lượng cần thiết.

Bước 4: Xử lý và đánh giá dữ liệu

Sau khi hoàn thành tại hiện trường, dữ liệu được tổng hợp theo từng điểm và từng điều kiện đo.

Một số đại lượng có thể được sử dụng gồm:

• VLeq: Mức gia tốc rung tương đương tích phân trong khoảng thời gian đo.
• VL90: Mức gia tốc rung mà giá trị quan trắc vượt quá trong 90% thời gian.
• VLmax: Giá trị lớn nhất của mức rung tương đương trong khoảng thời gian xác định.

Thiết bị sử dụng theo QCVN phải có khả năng xác định các thông số cần thiết để phục vụ quá trình đánh giá.

Nếu cần xác định ảnh hưởng của mức rung nền, phép đo nền được thực hiện liên tục tối thiểu 5 phút và lấy VLeq làm giá trị rung nền. Kết quả sau đó được xử lý theo mức chênh lệch giữa rung nền và nguồn rung cần đánh giá.

Bước 5: Lập báo cáo đo rung công trình

Kết quả sau xử lý được tổng hợp thành báo cáo để chủ đầu tư, nhà thầu hoặc đơn vị quản lý sử dụng theo mục đích của dự án.

Nội dung báo cáo có thể gồm:

• Thông tin công trình và đối tượng khảo sát.
• Nguồn gây rung cần đánh giá.
• Vị trí và thời gian thực hiện phép đo.
• Thiết bị sử dụng.
• Kết quả tại từng điểm.
• Mức rung nền nếu có.
• Quy chuẩn và tiêu chuẩn đối chiếu.
• Nhận xét kết quả đo.
• Hình ảnh khảo sát hiện trường.

Cách trình bày này giúp người sử dụng báo cáo xác định được mức rung ghi nhận tại từng vị trí thay vì chỉ nhận một kết luận chung.

Xem thêm : Các chỉ số quan trọng cần theo dõi khi đo rung công trình xây dựng

Tiêu chuẩn và thiết bị sử dụng khi đo rung công trình

Đo rung cần thực hiện theo đúng phương pháp kỹ thuật và căn cứ phù hợp với mục tiêu khảo sát. Với đánh giá rung tại khu vực có con người sinh sống, hoạt động hoặc làm việc, QCVN 27:2025/BNNMT là căn cứ quan trọng hiện nay.

Quy chuẩn, tiêu chuẩn	Nội dung liên quan
QCVN 27:2025/BNNMT	Quy định giới hạn tối đa cho phép về mức rung tại khu vực bị ảnh hưởng
TCVN 6963:2001	Phương pháp đo rung động do hoạt động xây dựng và sản xuất công nghiệp
TCVN 6964-1:2001	Đánh giá sự chịu đựng của con người với rung động toàn thân
TCVN 6964-2:2008	Đánh giá tiếp xúc của con người với rung động trong công trình xây dựng từ 1–80 Hz

Quy chuẩn độ rung cho phép theo QCVN 27:2025/BNNMT

Kết quả đo rung công trình phải được đối chiếu theo đúng loại nguồn rung, khu vực chịu ảnh hưởng và thời gian phát sinh. QCVN 27:2025/BNNMT hiện chia khu vực bị ảnh hưởng thành A, B, C và D.

Trong đó:

• Khu vực A: Cơ sở giáo dục, cơ sở khám chữa bệnh, cơ sở chăm sóc người cao tuổi, bảo tàng, thư viện, công trình tín ngưỡng, tôn giáo và một số trụ sở, văn phòng.
• Khu vực B: Nhà ở, chung cư, nhà ở tập thể, khách sạn, nhà khách, nhà nghỉ và cơ sở lưu trú.
• Khu vực C: Công trình thể thao, công viên, trung tâm hội nghị, công trình văn hóa, vui chơi, thương mại, chợ, cửa hàng và nhà hàng.
• Khu vực D: Nhà ga, bến xe, bãi đỗ xe, khu sản xuất, kinh doanh tập trung, công trình công nghiệp và các công trình khác theo quy định.

Việc phân loại cụ thể được quy định tại mục 2.1 của QCVN 27:2025/BNNMT.

Bảng 1: Giới hạn mức rung áp dụng đối với nguồn khác và công trường xây dựng

Khu vực bị ảnh hưởng	Ban ngày 06:00 – trước 22:00	Ban đêm 22:00 – trước 06:00
Khu vực A	65 dB	60 dB
Khu vực B, C, D	70 dB	65 dB

Đây là giới hạn tại Bảng 3 của QCVN 27:2025/BNNMT. Đối với công trường xây dựng đang thi công vào ban ngày, quy chuẩn cho phép điều chỉnh giới hạn theo tổng thời gian phát sinh rung.

Tổng thời gian phát rung	Mức điều chỉnh
≤ 2 giờ/ngày	+10 dB
> 2 đến ≤ 4 giờ/ngày	+5 dB
> 4 giờ/ngày	Áp dụng giới hạn tại bảng trên

Bảng 2: Giới hạn mức rung đối với một số hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và dân sinh

Khu vực bị ảnh hưởng	Ban ngày 06:00 – trước 22:00	Ban đêm 22:00 – trước 06:00
Khu vực A	60 dB	55 dB
Khu vực B	65 dB	60 dB
Khu vực C	70 dB	65 dB
Khu vực D	75 dB	70 dB

Thời gian thực hiện và báo cáo đo rung công trình

Thời gian triển khai phụ thuộc vào số điểm đo, đặc điểm nguồn rung và yêu cầu báo cáo. Tuy nhiên, thời gian ghi nhận dữ liệu tại từng điều kiện đo không thể rút ngắn tùy ý nếu cần đánh giá theo QCVN 27:2025/BNNMT.

Công việc	Thời gian/khối lượng tham khảo
Tiếp nhận thông tin	Có thể thực hiện ngay khi có hồ sơ công trình
Khảo sát, bố trí điểm đo	Theo số lượng vị trí và phạm vi công trình
Đo mức rung nền	Tối thiểu 5 phút khi cần xác định rung nền
Đo rung liên tục	Tối thiểu 15 phút
Đo rung xung	Tối thiểu 15 phút, đồng thời cần đủ số giá trị theo quy định
Tổng hợp số liệu	Thực hiện sau khi hoàn tất dữ liệu hiện trường
Lập báo cáo	Theo số điểm đo và yêu cầu hồ sơ

Chi phí đo rung công trình được tính như thế nào?

Không có một mức giá cố định phù hợp cho mọi dự án vì khối lượng khảo sát có thể khác nhau đáng kể. Một công trình cần một vài vị trí đo trong một buổi sẽ khác với dự án phải theo dõi nhiều điểm trong nhiều giai đoạn thi công.

Báo giá đo rung công trình thường được xác định dựa trên:

• Số lượng điểm đo: Càng nhiều khu vực chịu ảnh hưởng, khối lượng hiện trường và xử lý số liệu càng lớn.
• Số lần hoặc thời điểm đo: Công trình cần đo trước, trong và sau thi công sẽ có khối lượng khác với khảo sát một lần.
• Loại nguồn rung: Rung liên tục, rung ngắt quãng và rung xung có yêu cầu ghi nhận, xử lý dữ liệu khác nhau.
• Vị trí công trình: Khoảng cách di chuyển, điều kiện tiếp cận và bố trí thiết bị ảnh hưởng đến phương án triển khai.
• Yêu cầu báo cáo: Số lượng điểm, biểu đồ, dữ liệu cần phân tích và mục đích sử dụng hồ sơ quyết định khối lượng lập báo cáo.

Để nhận báo giá sát với thực tế, khách hàng nên cung cấp cho Bốn IBST địa chỉ công trình, nguồn gây rung, khu vực cần kiểm tra, thời gian nguồn rung hoạt động và mục đích sử dụng kết quả. Từ các dữ liệu này, kỹ thuật viên có thể xác định số điểm và phương án khảo sát trước khi báo giá.

Liên hệ Bốn IBST đo rung công trình

Đo rung công trình giúp chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị quản lý xác định mức rung bằng số liệu thực tế thay vì đánh giá dựa trên cảm nhận. Việc khảo sát đúng vị trí, đúng thời điểm và đối chiếu đúng QCVN 27:2025/BNNMT cũng giúp kết quả có giá trị sử dụng rõ ràng hơn. Nếu công trình đang có hoạt động ép cọc, phá dỡ, đào tầng hầm, vận hành máy móc hoặc xuất hiện phản ánh về rung từ khu vực lân cận, hãy gửi vị trí công trình, nguồn gây rung và phạm vi cần kiểm tra cho Bốn IBST. Đội ngũ kỹ thuật sẽ xác định hạng mục, số điểm đo, thời gian thực hiện và báo giá phù hợp với yêu cầu thực tế.